RTRS Od lažnih vijesti do sudskog epiloga- ko je kreator vijesti o grupi Pravda za Davida iz septembra 2018. godine

Prošle godine u novembru mjesecu je odjeknula vijest o kažnjavanju javnog medijskog servisa Republike Srpske od strane RAK-a, zbog neobjektivnog izvještavanja o dešavanjima koja su tada bila aktuelna na Trgu Krajine u Banja Luci , a u vezi sa ubistvom banjalučkog studenta Davida Dragičevića. No , epilog svega ovoga ipak će se odigrati na Osnovnom sudu u Banja Luci, a jedno od prvih ročišta u nizu tužbi koje su građani pokrenuli je u ponedeljak 28.09.2020.

Na inicijativu 27 građana i udruženja koji su podnijeli tužbe Regulatornoj agenciji za komunikacije protiv RTRS-a, pokrenut je postupak pred ovom institucijiom , koji je na koncu rezultirao izricanjem kazne od 16 000 KM prošle godine. Građani su, međutim, podnijeli istovremeno i tužbe za klevetu  pred Osnovnim sudom u Banja Luci, a epilog ovih tužbi je počeo da se odmotava u maju ove godine , kada je bilo zakazano prvo ročište za tužbeni zahtjev koji je podnijela aktivistica Pravde za Davida, Daniela Ratešić. Ovo ročište je odgođeno , te je novi termin zakazan za 28.09.2020. Ovo je tek jedno u nizu ročišta koja će se odigravati u banjalučkom Osnovnom sudu protiv ove medijske kuće, a po osnovu brojnih tužbi koje su podnijeli građani koje su oni u svojim dnevnim informativnim emisijama skoro svakodnevno targetirali.

Odnos RTRS-a prema dešavanjima na trgu 2018. godine je imao svoje faze. Najprije su u svojim informativnim emisijama u potpunosti ignorisali svakodnevna okupljanja građana , da bi ih potom počeli žestoko napadati i davati im kvalifikacije terorista, obojene revolucije, unitarista, stranih plaćenika... Prva medijska pažnja sa ovakvom konotacijom od strane RTRS-a za građane na Trgu Krajine je objavljena samo dan prije održavanja prvog većeg okupljanja građana 21.04.2018. U ovom izvještavanju oni se pozivaju na informacije prenesene iz srbijanskog časopisa ALO , a sa ciljem očiglednog demoralisanja građana da daju podršku na tom skupu. Prema informacijama od izvora bliskog aktivistima Pravde za Davida, zahtjev za otkazivanje skupa je njima najprije upućen od strane tadašnjeg predsjednika RS, Milorada Dodika, sa kojim su 17.04.2018. imali sastanak u Palati predsjednika. No, oni su tada kategorično odbili da se skup otkaže, da bi samo tri dana nakon toga na RTRS-u bila objavljena ova informacija.

2020 09 27 11

Foto: Snimak portala RTRS-a (kompletan članak možete naći na linku https://www.rtrs.tv/vijesti/vijest.php?id=296068 )

I pored sve kampanje koja se vodila protiv grupe Pravda za Davida, oni su uspjeli da okupe na trgu tada preko 10 000 građana. Medijski nasrtaji javnog RTV servisa protiv članova grupe Pravda za Davida nastavljeni su sporadično, a intezitet je pojačan pred tadašnje lokalne izbore , u septembru 2018. godine, kada su gotovo svakodnevno postavljali nepotpisane vijesti na svom portalu i iznosili u dnevnim informtivnim emisijama. Da li je to bio jedan od performansa predizborne kampanje ili je javni servis postao knjiški primjer žute štampe, možda se otkrije tokom sudskih procesa koji će se odigravati u narednom periodu. 

2020 09 27 12

Foto : Snimak sa portala RTRS-a , kompletan članak možete pročitati OVDJE

U spornom članku koji je objavljen 14.09.2018. godine imenom i prezimenom su prozvani aktivisti Daniela Ratešić, Vladan Malešević, Ozren Perduv i Sofija Grmuša. Iako je članak na portalu nepotpisan, u informtivnim emisijama voditelji su kao izvore informacija navodili kontraverzni portal bez impresijuma Infosrpska, koji je nastao tek dva mjeseca ranije i za koji se nikako nije moglo reći da je pouzdan izvor za jedan državni medij. U ovom članku aktivisti su predstavljeni kao raniji učesnici protesta koji su se u Banja Luci održavali nekoliko mjeseci 2012. godine, poznati pod nazivom Park je naš, a sa ciljem sprečavanja bespravne gradnje na zelenoj površini u centru grada. Aktivisti nikada nisu osporili svoje prisustvo i na ovim protestima, čak su isticali da su kao ponosni građani uvijek bili uz one koje je treblo podržati u njihovoj borbi za pravdu, ali je RTRS tada i jedne i druge proteste okarakterisao kao "rušenje Republike Srpske". Treba napomenuti da po pitanju protesta iz 2012. godine, građani su takođe dokazali opravdanost svog bunta kroz sudski postupak koji vođen protiv investitora tadašnje gradnje u Picinim parku, Mileta Radišića. U principu, svaka pojava građanskog aktivizma u gradu na Vrbasu je u zadnjih 10 godina okrakterisana upravo kao pojava koja je trebala da "uništi Republiku Srpsku" , iako je vrlo jasno bilo da su građani kroz svoja demokratska istupanja i legitimne metode koje su im zagarantovane ne samo Konvencijom o ljudskim pravima, nego i Ustavom RS-a, tražili samo da institucije rade po zakonu i da se zaustavi kriminalno korištenje institucija za potrebe pojedinaca.

Sljedeća "bomba" sa RTRS-a je ispaljena nekoliko dana kasnije , tačnije 22.09.2018. godine, kada su ponovo objavljene "vijesti" bez navedenog izvora i potpisa autora na portalu javnog servisa, a u kojima je okupljanje građana nazvano "projektom", dok su iznošene riječi aktivista koji su se obraćali na trgu dematujući predhodne laži saopštene 8 dana ranije. Njihove govore su u ovom izvještavanju samovoljno i jednostrano diskreditovali, a da pri tome po pitanju svih ovih izvještvanja nikada i nikoga od njih nisu kontaktirali da bi uzeli njihove izjave, čime su prekršili jednu od osnovnih stavki novinarske profesionalnosti i objektivnosti. 

2020 09 27 13

Foto: Snimak sa portala RTRS-a, kompletan članak možete pročitati OVDJE

O neprofesionalnosti i pristrasnosti javnog servisa izvještavali su mnogi nezavisni mediji u to vrijeme, a portal Gerila.info je tada objavio i članak pod nazivom "Izvještavanje RTRS-a o ubistvu Davida Dragičevića i grupi „Pravda za Davida“ – od ignorisanja do žigosanja" u kojem kao zaključak na kraju stoji : 

"Ne ulazeći u raspravu o izvorima na koje se poziva RTRS, o autorima priloga i o potencijalnim skrivenim motivima, možemo zaključiti da je RTRS, u vezi sa izvještavanjem o ubistvu Davida Dragičevića i protestima grupe „Pravda za Davida“, prešao put od ignorisanja slučaja, preko nepristrasnog izvještavanja, do tendencioznog izvještavanja, žigosanja i napada na grupu „Pravda za Davida“. Iako su u veoma kratkom vremenu izvještavali na uravnotežen način koji odgovara principima profesionalnog i odgovornog novinarstva, RTRS je ipak dominantno izvještavao na način koji se kosi sa svim principima profesionalnog novinarstva. Doslovno su prekršili principe istinitosti i tačnosti, nepristranosti i poštenja, nezavisnosti od interesa političara i ostalih moćnika, odgovornosti prema društvu, morala, pristojnosti i dobrog ukusa. Na taj način RTRS je dodao još jedan ekser u kovčeg urušavanja uloge i značaja javnog servisa u demokratskom društvu."

2020 09 27 15

Foto: Snimak sa portala RTRS-a, kompletan članak možete pročitati OVDJE

Kao najodgovorniju osobu za ovakvo izvještavanje RTRS-a , aktivisti i u svojim tužbama ističu Sinišu Mihailovića, tadašnjeg urednika informativnog programa. U javnosti su tada "procurile" i informacije o njegovoj saradji sa ljudima koji su direktno i putem društvenih mreža radili na urušavanju uloge i bitnosti građanskog pokreta Pravda za Davida i ljudi koji su bili okupljeni kroz istoimenu grupu. Imamo čak i provjerene informacije o tome da aktivisti posjeduju sminke viber poruka tadašnjeg urednika sa sumnjivim personama koje su javno preko društvenih mreža radile sve moguće i nemoguće kako bi aktiviste ne samo diskreditovale, nego i zaplašile za njihove živote. Na koncu svega, ovakvo izvještavanje nije samo uticalo na ugled ovih građana, nego i na njihovu bezbjednost, jer su se na njih javno stavljale mete za odstrel. Zahvaljući ovakvim izvještavanjima pojedinci su sebi dali za pravo i da javno prijete aktivistima, pa čak i da se slikaju sa vatrenim oružjem (zoljom) , kojom su im prijetili da će ih ubiti. To je bio slučaj sa Aljošom Nikšićem, koji je zbog ove prijetnje i priveden, ali se ishod tog privođenja nikada nije saznao. Siniša Mihailović je kao nagradu za svoj "kvalitetan" rad dobio mjesto konzula u Turskoj, a nagrađen je tadašnji direktor RTRS-a Draško Milinović, koji je postavljen na mjesto direktora Regulatorne agencije za komunikacije. 

Napadi na roditelje i aktiviste nisu prestali ni kasnije, samo su možda malo oslabili sa intezitetom nakon lokalnih izbora. Tužbe protiv RTRS-a su podigli i neki strani državljani koji su takođe u negatvnom kontekstu spominjani prilikom ovih izvještavanja. 19.09.2018. godine Inforadar.ba je na svom sajtu prenio informaciju o lažnim optužbama od strane RTRS-a na ime švicarske državljanke Berine Hadžidedić i tada je gospođa Hadžidedić u svojoj izjavi jasno stavila do znanja da će se epilog i ove klevete odigrati na sudu. Kompletnu izjavu i članak možete pronaći OVDJE.

Na sudu sa RTRS-om su i članovi nekih udruženja, ali i obični građani koji su davali podršku porodici ubijenog Davida Dragičevića. Treba se takođe podsjetiti informcije koju je RTRS prenio pred održavanje drugog velikog okupljanja građana 07.07.2018., a kom prilikom su objavili dokumet sa ličnim podacima i JMBG od 16 građana, među kojima je i Stefan Blagić koji je zbog ovoga takođe podnio tužbu Osnovnom sudu. Tom prilikom RTRS je želio da "obavijesti" javnost kako se na trgu okupljaju ljudi sa kriminalnom prošlošću , a kao cilj su naravno opet imali da se spriječi dolazak većeg broja građana na okupljanje. Na ovom okupljanju roditelje i aktiviste je podržalo preko 20 000 okupljenih građana, bez obzira na sav "trud" javnog servisa i Siniše Mihailovića. 

Kao "šlag na tortu" koji su Mihilovićevi izvori najavljivali u svojim pisanjima, objavljena je 31.12.2018. godine na portalu Infosrpska, već "ovjerenom" izvoru informacija RTRS-a, fotografija aktivistkinje Daniele Ratešić, koja je lošom fotomontažom predstavljena sa nacisitičkim pozdravom, a kao izvor fotografije ovaj portal bez impresijuma je naveo RTRS.

2020 09 27 17 LI

Foto: Snimak sa portala Infosrpska.ba, kompletan članak možete pročitati OVDJE

Obzirom da Siniša Mihailović više nije član kolektiva RTRS-a, za ovakvo izvještavanje i širenje lažnih informacija odgovaraće pred sudom javni medijski servis Republike Srpske, a svi troškovi prouzrokavni ovim neprofesionalizmom i ličnom zloupotrebom ove medijske kuće, snosiće nažalost građani Republike Srpske koji kroz RTV pretplatu finansiraju javni servis GRAĐANA.

Slobodna riječ